STAJ YÖNETMELİĞİ ( 21.03.2007 Tarih ve 23089sayılı R.G. )

21/3/2007 · Kategori: MUHASEBE

Staja Kimler Başvurabilir ?
Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajına kimlerin başvurabileceği 3568 sayılı yasa ile birlikte yönetmenliklerle düzenlenmiştir.
I-SERBEST MUHASEBE MALİ MUŞAVİRLİK STAJINA 3568 sayılı kanunun 4. maddesindeki genel koşullarla ile 5 / A – a maddesindeki öğrenim koşullarını taşıyanların staja başvurabilmek için başvuruda bulunabileceklerine değinilmektedir.

Buna göre; Hukuk, İktisat, Maliye, İşletme, Muhasebe, Bankacılık, Kamu Yönetimi ve Siyasal Bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya denkliği yüksek öğrenim kurumlarınca onaylanmış yabancı yüksek öğrenim kurumlarından lisan düzeyinde mezun olmakla beraber, yukarıda belirtilen bilim dallarından lisans üstü düzeyinde diploma almış olmak gerekmektedir

Kanunda açıkça belirtmeyip, denkliğinden kuşku duyulan öğretim kurumları mezunların staj başvurularında, Temel Eğitim ve Staj Merkezi’nin ( TESMER )’in olumlu görüşünü alınmadan yapılan başvurular geçersiz sayılacaktır. Ayrıca Tesmer’in vermiş olduğu görüş staj yerin STAJ DOSYASINDA bulunacaktır. Buna benzer durumlarda, mutlaka Tesmer’in olumlu görüşünün bildirildiği yazının staj dosyanızda bulunmasına dikkat ediniz.

II- SERBEST MUHASEBECİLİK STAJINA 3568 sayılı kanunun 4. maddesindeki genel koşullarla ile 5/A–a maddesindeki öğrenim koşullarını taşıyanların staja başvurabilmek için başvuruda bulunabileceklerine değinilmiştir. Buna göre Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olabilmek için gereken fakülte ve yüksek okulların konuları ile ilgili ön lisans düzeyinde mezun olanlar ile ticaret ve maliye yüksek liselerinden mezun olanlar serbest muhasebecilik stajı için başvurabileceklerdir.

Serbest Muhasebecilik stajına yapılacak başvurularda diploma ya da geçici mezuniyet belgesinin sunulması koşuldur. Ön lisans mezunu olabileceğini gösterir yazı ile staj başvuruları kabul edilmediği gibi, yanlışlıkla başlatılmış stajlar da iptal edilecektir.
Limme mezunları, Çok programlı Lise ve Açık Lise’ler 3568 sayılı yasa kapsamında değerlendirilmekte ve staj başvuruları kabul edilmemektedir.

STAJA BAŞVURU VE SÜRESİ
3568 Sayılı yasanın öngördüğü koşullara sahip olanlar her yıl NİSAN- AĞUSTOS ve ARALIK aylarında staja başvurusunda bulunabilirler.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik için staj süresi 2 yıl,
Serbest Muhasebecilikte;
Ön Lisans mezunları için 4 yıl,
Ticaret Lisesi veya Maliye Meslek Lisesi mezunları için ise 6 yıl’dır.

Staj sırasında bir yüksek okulun (2 yıllık veya 4 yıllık) bitirilmesi durumunda, hangi yüksek okul bitirmiş ise o yüksek okulun gerektirdiği staj süresi yüksek okul mezuniyet tarihinden itibaren başlar, daha önceki yapılan stajlar ilgili yüksek okul için gerekli staj süresinden sayılmaz. Aynı koşul Ticaret mezunu stajyerlerin, stajları sırasında ön lisans veya lisans mezunu olmaları durumunda da geçerlidir.

Stajların kesintisiz yapılması esas olup, sürelerin hesabında ay 30, yıl ise 360 gün olarak değerlendirilir. Yasal izinler dışında ilgili ayda eksik yapılması söz yapılması söz konusu değildir. Mücbir sebepler dışında stajına ara veren veya düzenli olarak stajını devam ettirmeyen adayların stajları Oda ve/veya Tesmer Yönetim Kurulu kararı ile iptal edilir. Adayların stajlarına devamını Oda ve/veya Tesmer Şubeleri ile yanında staj yapılan meslek mensupları denetler ve kontrol ederler. Yanında staj yapılan meslek mensubu stajyerlerin devamsızlıklarını bağlı oldukları odaya bildirmek zorundadırlar. Bu durumda da stajın iptali söz konusudur.

STAJ YAPILABİLECEK YERLER
1- Serbest Muhasebecilik Stajı, Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebecilik Mali Müşavir veya Serbest Muhasebecilerin yanında ve/veya onların gözetim ve denetiminde yapılabilir.
2- Serbest Muhasebecilik Mali Müşavirlik stajı ise Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir yanında ve/veya onların gözetim ve denetiminde yapılabilir.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Stajı üniversite mezunu olsa dahi Serbest Muhasebecilerin yanında ve/veya gözetim denetiminde yapılamaz.

Gözetim ve Denetim altında yapılacak stajlarda; Stajyerler bir ticari işletmede bağımlı veya sözleşmeli bir meslek mensubunun (Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci ) gözetim ve denetiminde yapabilirler.
Gözetim ve Denetim yapılacak stajlarda stajın yapıldığı ticari işletmelerde yalnızca bir stajyer staja başlayabilir. Burada asıl olan her bir ticari işletmede birden fazla bordrolu meslek mensubu ya da sözleşmeli meslek mensubunun bulunması durumunda da yine o işletmede yalnızca bir stajyer staj yapabilecektir. Bu koşullarda aynı işletmede birden fazla stajyerlerin saptanması durumunda stajlar iptal edilecektir.
Staj yapılan işletmede bağımlı (ücreti) meslek mensubu’nun gözetiminde yapılan stajlarda; Stajyer ile bağımlı meslek mensubunun aynı bordroda bulunması gerekmektedir. Aynı işyerlerinde ancak o işyeri ait farklı yerlerde (şube, temsilcilik, şantiye, fabrika bölge müdürlüklerinde v.b.) staj yapılamaz.
Bir işletme ile sözleşmeli olan meslek mensubunun gözetiminde ve denetiminde yapılan stajlarda ise yine tek bir stajyer staj yapabilir. Ayrıca, meslek mensubunun staj yapılan işletme ile staj süresince her yıla ilişkin yapmış olduğu sözleşmeler ile bu sözleşmelere dayalı alınan ücrete ait ilgili dönemde düzenlenmiş makbuz örnekleri sunulmak zorundadır. Bu belgeler stajyerlerin dosyasında bulunduracaktır.
Aşağıda sıralanan iş yerlerinde staja başlaması söz konusu değildir.

- Bir işyerine ait merkez dışında; şubelerde, temsilciliklerde, şantiyelerde, bölge müdürlüklerinde ve fabrikalarda,

- Dernek, vakıf, yapı kooperatifi, sendika, birlik ve meslek odalarında,

- Belediyelerde

- Üniversitelerde sayman, fon saymanı vb. görevler,

- Kamu kurumlarında sayman olarak çalışmalar.

Belediyeler, vakıflar, odalar, birlikler ve derneklerin Türk Ticaret Kanununda tanımlanan tüzel kişiliğe sahip A.Ş., LTD. ŞTİ. ve İktisadi İşletmelerinde ve Serbest Bölgelerde staj yapılabilir.
Yukarıda tanımlananların dışındaki kurum veya kuruluşlarda staj yapılması için yapılacak başvurularda TESMER’ in yazılı görüşü doğrultusunda staja başlanılması mümkündür. Bu durumlarda TESMER’ in olumlu görüşünün alınmasını UNUTMAYINIZ.

STAJIN BAŞLATILMASI VE STAJ DOSYASI
Serbest Muhasebecilik veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajı için odaya başvuran stajyerler odalar tarafından kendilerine verilecek bir staj dosyası düzenlemek zorundadır. Staja başlama değerlendirilmesinde başarılı olup staja başlayan stajyerlerin, başvuru anında düzenlemiş oldukları staj dosyası staj süresince bağlı olduğu odasında olup, staj boyunca stajyerle ilgili TESMER tarafından istenen tüm bilgiler bu staj dosyasında yer alacaktır.

Staj dosyanızda bulunması istenen bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak yer alması gerektiğini unutmayınız.
I- MESLEK MENSUBU YANINDA STAJ YAPANLARIN STAJ DOSYASINDA BULUNMASI GEREKEN BELGE VE BİLGİLER ..

1. Staj Başvuru Formu
2. Nüfus cüzdanı Örneği (noter onaylı)
3. İkametgah Belgesi
4. Diploma veya Geçici Mezuniyet Belgesi (noter onaylı)
5. Sabıkasızlık Belgesi (Cumhuriyet Savcılığından). Sabıkası olanlar sabıkanın kaktığına ilişkin mahkeme kararı.
6. Meslek mensubunun vereceği muvafakatname.
7. Hakkında bilgi alınacak iki kişi.
8. 3 adet renkli fotoğraf.
9. Tesmer hesabına yatırılan staja başlama parası.
10. İşe giriş bildirgesi.
11. Stajyerin staja başladığına ilişkin meslek mensubu tarafından verilen yazı.
12. Meslek mensubunun oda kayıt belgesi ve ruhsat fotokopisi.
13. Staja başlama hazırlık kurslarına devam edenlere ilişkin ilgili oda ve/veya Tesmer şubesince verilecek sertifika.

Stajyerler staj başvurularında yukarıda verecekleri bu belgelere ek olarak, stajları süresince de aşağıdaki belgeleri staj dosyasına konmak üzere bağlı bulundukları odalara vermek zorundadırlar.

1. Staj süresince her dört ayda bir SSK dört aylık dönem bordroları
2. Staj bitiminde tüm staj süresine ilişkin SSK’ dan alınmış çalışma günleri gösteriri döküm çizelgesi.
3. İş yeri değişiklerinde odanın istemiş olduğu belgeler.
4. Meslek Mensubu tarafından staj bitiminde doldurulmuş ve imzası ile kaşesinin bulunduğu staj değerlendirme formu. Bu form her yıl için ayrı yarı doldurulacak.

II- GÖZETİM VE DENETİM ALTINDA STAJ YAPANLARI STAJ DOSYASINDA BULUNMASI GEREKEN BELGE VE BİLGİLER

1. Staj Başvuru Formu
2. Nüfus cüzdanı Örneği (noter onaylı)
3. İkametgah Belgesi
4. Diploma veya Geçici Mezuniyet Belgesi (noter onaylı)
5. Sabıkasızlık Belgesi (Cumhuriyet Savcılığından). Sabıkası olanlar sabıkanın kaktığına ilişkin mahkeme kararı.
6. Meslek mensubunun vereceği muvafakatname.
7. Hakkında bilgi alınacak iki kişi.
8. 3 adet renkli fotoğraf.
9. Tesmer hesabına yatırılan staja başlama parası.
10. İşe giriş bildirgesi.
11. Stajyerin staja başladığına ilişkin meslek mensubu tarafından verilen yazı.
12. Gözetimde veya Denetimde Staj yapılacak meslek mensubunun oda kayıt belgesi ve ruhsat fotokopisi.
13. Staj yapılan şirketin kuruluşu ile ilgili ticaret sicil gazetesi.
14. Şirketin yetkili imza sirküleri.
15. Şahıs firmalarında bilanço esasına göre defter tutulduğuna ilişkin belge.(Vergi dairesinden)
16. Meslek mensubu firmada bağımlı çalışıyor ise işe giriş bildirgesi.
17. Tek kişinin staj yaptığına ilişkin işletme yetkililerinden ve meslek mensubundan alınacak yazı.
18. Staja Hazırlık Kurslarına devam edenlere ilişkin ilgili Oda ve / veya Tesmer Şubelerince verilecek sertifika.

Stajyerler staj başvurularında yukarıda verecekleri bu belgelere ek olarak, stajları süresince de aşağıdaki belgeleri staj dosyasına konmak üzere bağlı bulundukları odalara vermek zorundadırlar.

1. Staj süresinde her dört ayda bir SSK dört aylık dönem bordroları .Meslek mensubu bağımlı çalışıyorsa meslek mensubuna ilişkin dört ayda bir SSK dört aylık dönem bordroları.Ancak burada Stajyer ile meslek mensubunun aynı bordroda yer alması esastır.

2. Staj bitiminde tüm staj süresinde ilişkin SSK’dan alınmış çalışma günleri gösteriri döküm çizelgesi.

3- İş yeri değişiklerinde odanın istemiş olduğu belgeler

4- Meslek mensubu tarafından staj bitiminde doldurulmuş ve imzası ile kaşesinin bulunduğu staj değerlendirme formu. Bu form ayrı ayrı her yıl doldurulacak.

5- Yanında staj yapılan meslek mensubu firma ile sözleşmeli olarak çalışıyor ise; meslek mensubunun firma ile yapmış olduğu her yıla ait sözleşme ve buna ilişkin fatura veya serbest meslek makbuzları.( Geriye dönük kesilen makbuz örnekleri veya faturalar dikkate alınmayacaktır. Örneğin 1997 yılına ilişkin muhasebe ücreti 1999 yılına kesilmişse bu stajyerin stajı kabul edilmeyecektir).

Stajyerlerin özlük dosyası olarak değerlendirilen staj dosyasının eksiksiz ve doğru bir biçimde oluşturulması esastır. Staj dosyasında bulunan basılı belgelerin orijinallerinin bulunması gerekir. Fotokopi veya benzeri yolla bu formlar çoğaltılıp kullanılamaz. Bu hallerde staj dosyanız eksik olarak değerlendirilebilir. Ayrıca stajınızın süresince dosyanıza konulmasını istenen belgeleri kendiniz zamanında odanıza iletiniz. Böylelikle düzenli olarak odanız ile diyaloğunuz devam etmiş olacak, eksikliklerini anında düzeltilebilme şansı elde etmiş olacaksınız.

STAJDAN SAYILAN SÜRELER

Yönetmenlik hükümleri uyarınca resmi tatil ve yasal izinlerde ve Tesmer tarafından düzenlenen eğitim veya değerlendirmelerde geçen süreler ile bilgisayar, yabancı dil kursları ile yüksek lisans ve doktora eğitiminde geçen süreler stajdan sayılır. Bu çalışmaların stajdan sayılma koşulları aşağıdaki gibidir.

1- Yabancı dil kurslarının 6 aylık süresi ile bilgisayar eğitimine ilişkin kursların 3 aylık süresi stajdan sayılır. Ancak stajyer bu kurslardan ikisine de devam etmişse ancak toplam altı aylık süre stajdan sayılacaktır.

2- İktisat, Maliye, İşletme, Muhasebe, Finansman, Denetim ve Vergi ile ilgili alanda yüksek lisans eğitimi görenlerin bu eğitimde geçen süreleri, yüksek lisans diplomasının ve tezinin teslim edilmesi koşuluyla bir yıl olarak stajdan sayılır. Tezsiz yüksek lisans eğitimi yapanlarda bu süreden yararlanabilirler. Bu haktan yararlananlar, yabancı dil veya bilgisayar eğitimi ile ilgili haktan yararlanamazlar.

3- Yukarıda sayılan kanunlarda doktora yapmış olanların ise, bu eğitimde geçen sürelerinin 18 ayı, doktora diploması ve tezinin verilmesi koşuluyla staj süresi olarak değerlendirilir. Bu haktan yararlananlar ise, yüksek lisans, yabancı dil ve bilgisayar eğitimi ile ilgili haktan yararlanmazlar.

4- Kanunun belirlediği alanların dışında lisans eğitimi yapanlardan, bu yönetmenlikteki alanlarda yüksek lisans ya da doktora derecesine sahip olanlar staj süreleri normal aday Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler gibidir. Diğer bir ifade ile bu adaylara ait staj süreleri iki yıl olup, yüksek lisans ve doktoradan dolayı stajdan sayılan hallerden yararlanamazlar.

Stajyerler eğitim faaliyetlerini (Bilgisayar, Yabancı Dil) ile ilgili devam edecekleri kursların TÜRMOB tarafından kabul edilip edilmediğine dikkat etmelidirler. TÜRMOB’un kabul etmediği eğitim programları veya kurslarda geçen süreler kesinlikle stajdan sayılmayacaktır. Bu tür eğitimlere devam etmek isteyenler stajyerlerin odalarından veya Tesmer’den ayrıntılı bilgi almaları olası yanılgıları ortadan kaldıracaktır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Mesleki Yeterlilik Sınavı.

Lisans ve lisansüstü mezunu Serbest Muhasebeci Mali Müşavir stajyerlerin iki yıllık staj sürelerinin sonunda girmeleri gereken bir yeterlilik sınavıdır.

Bağımsız oluşturulmuş sınav komisyonu tarafından hazırlanan ve TÜRMOB tarafında gerçekleştirilen Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Yeterlilik Sınavlarına staj koşullarını yerine getirmiş olan tüm Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajyerleri katılmak zorundadır. Meslek unvanının elde edilmesi bu sınavlarda başarılı olmak esastır.

SINAVA BAŞVURU VE SINAVIN YAPILMASI

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Mesleki Yeterlilik sınavları yılda 3 kez, TÜRMOB’un belirlediği bölgelerde yapılmaktadır. Sınavların hangi tarihte ve nerelerde yapılacağı ve başvuru esasları her 3 sınavdan en geç bir ay önce Resmi Gazete yolu ile ilgilere duyurulmaktadır. Tüm odalar da sınavın ne zaman yapılacağı, başvuru koşuları ve nerede yapılacağı da ilan edilmektedir. Ayrıca bir takvim yılı içerisinde yapılacak olan sınavların yapılacağı tarihler, yalar itibari ile Tesmer tarafından tüm odalara duyurulmaktadır. Ayrıca Mesleki Yeterlilik Sınav tarihi ve sonuçları Tesmer’in Internet adresinden de öğrenilebilir.

Sınav tarihinin size bildirilmesini beklemeden bağlı olduğunuz odayı arayarak bilgi almayı unutmayınız. Sınav başvurularında ilan edilen son başvuru tarihi değişmeyeceğinden, sınav bedelinin zamanında yatırılmasına, sınav dosyasının belirtilen tarihe kadar odaya teslim edilmesine dikkat ediniz. Geç başvurular dikkate alınmayacaktır.

Sınav başvurularında her bir stajyer kendilerinden istenilen belgeler oluşacak bir sınav dosyası hazırlayarak odasına müracaat etmek zorundadır. Sınav dosyası hazırlanırken, staj dosyasında bulunan aynı nitelikteki belgelerin tekrar sınav dosyasına konulmasına gerek yoktur.( Ancak, sabıkasızlık belgesi, ikametgah il muhaberi gibi gerçekliliği belli zaman dilimi ile sınırlı olan belgelerin ilgili kurumlardan alınarak sınav dosyasına konulması gerekmektedir.)

Stajyerlerin staj ve sınav esasında oluşturdukları dosyalar TÜRMOB tarafından bastırılıp odalara gönderilmektedir. Bu dosyaların fotokopi yollu ile çoğaltılarak kullanılması durumda ilgili dosyaların işleme alınmayacağı unutulmamakdadır.

Sınava başvurular bağlı bulunan odalara yapılacak olup, bu başvurular odalar aracılığı ile TÜRMOB’a iletilecektir.

Sınava ilk girişten sonra, başarısız olunan derslerde ilgili izleyen dönemlerde sınava girmek isteyen stajyerlerde yerler de sınav başvurularını odlardan alacakları form dilekçe ile yapılacaktır. Basılı belgelere Internet yoluyla da ulaşabilir. Yine bu dilekçe ve ekindeki bedelini zamanında yaratıldığı gösterir banka dekontu ilan edilen son başvuru tarihi dikkate alınarak işleme konulacaktır. Odalar kanalı ile yapılmayan başvurular kesinlikle kabul edilmeyecektir.

Sınav başvuruları kesinlikle odalar kanalı ile yapılmaktadır. Fax veya benzeri araçlarla yapılacak olan başvurular işleme konulacaktır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir stajyerleri stajları bitimde açılan ilk yeterlilik sınavına katılmak zorundadır. Mücbir nedenler (Askerlik, Deprem, Sel, Doğum vb.) dışında, açılan ilk yeterlilik sınavına katılmayan stajyerin ilk sınav hakkını kullanmış kabul edilir. Bu nedenle özürler nedeniyle sınav başvurusunda bulunmayacak stajyerlerin bu özürlerini belgelemeleri ve yine bu özürleri Türmob Yönetim Kurulunca kabul edilmeyen stajyere ek sınav hakkı tanınmayacaktır. Mücbir nedenlerden dolayı sınavlara katılamayan veya Sınavlara ara veren stajyerlerin sınav hakları mücbir neden ortadan kalkıncaya kadar saklı tutulur.

1- SERBEST MUHASEBECİLİK STAJINA BAŞLAMA DEĞERLENDİRMESİ KONULARI
(Ticaret ve Maliye Liseleri Mezunları)

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Yasası.

23 Ağustos 1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebecilik staj yönetmenliği”
4 Ekim 1997 tarihi ve 20130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmenliği”
03.01.1990 tarih ve 20391 sayılı resmi gazete yayılan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmenlik.
22 Haziran 1990 tarih ve 20556 sayılı resmi gazete’de yayımlanan “ Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Kanunu Disiplin Yönetmenliği”
Muhasebe
1. Muhasebenin Temel Kavramları
2. Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri
3. Muhasebeci Belgeleri ve Defterleri
4. İşletme Defteri Esası
5. Bilanço Esası
  - Tekdüzen Hesap Düzeni
  - Hesapların işleyişi
  - Mizanlar
  - Mali Tablolar( Bilanço- Gelir Tablosu)
  - Temel Maliyet Kavramları ve Sistemleri
6. Beyannamelerin Düzenlenmesi
  - KDV Beyannamesi
  - Muhtasar Beyanname
7. Ücret Bordroları
Sosyal Güvenlik Hukuku ve Mevzuatı

8- Vergi Hukuku ve Mevzuatı

Vergi Hukukunun Genel Esasları
Gelir Vergisi Kanunu
Kurumlar Vergisi Kanunu
Vergi Usul Kanunu
İşe Başlama
Pişmanlık
Vergi Hesaplarının Düzeltilmesi
Vergi Beyanı ve Tahakkuku
İtiraz
Uzlaşma

        1- SERBEST MUHASEBECİLİK STAJINA BAŞLAMA DEĞERLENDİRMESİ KONULARI             ( 2 Yıllık ön Lisans Mezunları)

1-3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Yasası.

2-23 Ağustos 1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebecilik staj yönetmenliği”

3-4 Ekim 1997 tarihi ve 20130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmenliği”

4-03.01.1990 tarih ve 20391 sayılı resmi gazete yayılan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmenlik.

5-22 Haziran 1990 tarih ve 20556 sayılı resmi gazete’de yayımlanan “ Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Kanunu Disiplin Yönetmenliği”

6-Muhasebe

a) Muhasebenin Temel Kavramları

Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri

Muhasebe Kayıt Aracıları

Muhasebe Belgeleri
Muhasebe Defteri
Muhasebe Defteri Esasları
İşletme Defteri Esası
Bilanço Esası
- Tekdüzen Hesap Düzeni
- Hesapların işleyişi
- Mizanlar
Mali Tablolar(Bilanço- Gelir Tablosu)
Beyannamelerin Düzenlenmesi
- Muhtasar Beyannamesi
- Yıllık Gelir Beyannamesi
- Kurumlar Gelir Beyannamesi
Ücret Bordroları
Maliyet Muhasebesi
- Maliyet Sistemi
- Maliyet Muhasebeleştirilmesi
Şirket Muhasebesi
- Şirketler Türleri
- Şirketlerin Kuruluşu, Sermaye Artırımı, Sermaye Azaltımı, Devir, Birleşme, Kar, Dağıtım

7- Sosyal Güvenlik Hukuku ve Mevzuatı

İşe Başlama Bildirgeleri

İşe Giriş Bildirgeleri

Aylık Sigorta Prim Bildirgeleri

Dört aylık sigorta primleri bordrosu

İşi bırakma

Fazla çalışma ve İzin Ücretleri

Kıdem Tazminatı

Bağ – Kur Yasası

8- Vergi Hukuku ve Mevzuatı

Vergi Hukukunun Genel Esasları
Gelir Vergisi Kanunu
Kurumlar Vergisi Kanunu
Vergi Usul Kanunu
İşe Başlama
Pişmanlık
Vergi Hesaplarının Düzeltilmesi
Vergi Beyanı ve Tahakkuku
İtiraz
Uzlaşma

     1- SERBEST MUHASEBECİLİK STAJINA BAŞLAMA DEĞERLENDİRMESİ KONULARI              (4 Yıllık Yüksek Okul ve Fakülte Mezunları)

1-3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Yasası.

2-23 Ağustos 1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebecilik staj yönetmenliği”

3-4 Ekim 1997 tarihi ve 20130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmenliği”

5-22 Haziran 1990 tarih ve 20556 sayılı resmi gazete’de yayımlanan “ Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Kanunu Disiplin Yönetmenliği”

6-Muhasebe

a) Muhasebenin Temel Kavramları

Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri
Muhasebe Standartları( Uluslar arası ve Türkiye)
Muhasebe Kayıt Aracıları
- Muhasebe Belgeleri

- Muhasebe Defteri

- Muhasebe Defteri Esasları

İşletme Defteri Esası
Bilanço Esası
- Tekdüzen Hesap Düzeni

- Hesapların işleyişi

- Mizanlar

Mali Tablolar(Bilanço- Gelir Tablosu)

Diğer Mali Tablolar

Satış Maliyeti Tablosu

Fon Akım Tablosu

Nakit Akım Tablosu
Beyannamelerin Düzenlenmesi

KDV Beyannamesi

Muhtasar Beyannamesi
Yıllık Gelir Beyannamesi
Kurumlar Gelir Beyannamesi

I) Ücret Bordroları

İ) Maliyet Muhasebesi

Temel Kavramlar

- Maliyet Türleri
Maliyet Muhasebeleştirilmesi

Şirket Muhasebesi

Şirketler Türleri

- Şirketlerin Kuruluşu, Sermaye Artırımı, Sermaye Azaltımı, Devir, Birleşme, Kar, Dağıtım

7- Sosyal Güvenlik Hukuku ve Mevzuatı

İşe Başlama Bildirgeleri
İşe Giriş Bildirgeleri
Aylık Sigorta Prim Bildirgeleri
Dört aylık sigorta primleri bordrosu
İşi bırakma
Fazla çalışma ve İzin Ücretleri
Kıdem Tazminatı
Bağ – Kur Yasası

8- Vergi Hukuku ve Mevzuatı

Vergi Hukukunun Genel Esasları
Gelir Vergisi Kanunu
Kurumlar Vergisi Kanunu
Vergi Usul Kanunu
İşe Başlama
Pişmanlık
Vergi Hesaplarının Düzeltilmesi
Vergi Beyanı ve Tahakkuku
İtiraz
Uzlaşma

9- Denetim

Denetim Standartları
Denetim Planlanması
Denetim Çalışma kanıtları
İç Kontrol Sistemi
Denetim Kanıtları ve Kanıt Toplama Teknikleri
Denetim Teknikleri
Denetim Raporları

10- İşletmelerde Mali Analiz

Mali Analiz Ön koşulları
Mali Analiz Teknikleri
Karlılık Analizi
Yatırım Analizi

11- Proje Değerlendirme

- Proje Değerlendirme Yöntemleri

Ekonomik Rapor

Teknik Rapor

Mali Rapor

Proforma Mali Tablolar

12- Şirket Kuruluşu, Tasfiye, Sermaye Artırımı, Yeniden Değerlendirme, Teşvik Uygulamaları, İhracat ve İthalat İşlemleri, Büro Yönetimi ve Organizasyonu, Halkla İlişkiler Resmi Dairelerde Yapılan İşlemler.

TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ ODALAR BİRLİĞİ
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE SERBEST MUHASEBECİLİK STAJ YÖNETMENLİĞİ (23.08.1997 Tarih ve 23089 Sayılı R.G.)

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç

Madde 1- Bu yönetmenlik; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Serbest Muhasebecilerin, aday meslek mensubu olarak yetiştirilmeli ve mesleğe hazırlanmaları için staj programları, staj sürelerini, stajlarda uygulanacak değerlendirme yöntemlerini ve ilgili diğer hususlar belirtmek amacı ile düzenlenmiştir.

Kapsam

Madde 2-Bu yönetmenlik hükümleri; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Serbest Muhasebecilerin tabi olacakları stajın başlaması, uygulaması, sonuçlanması, denetlenmesi ve 3568 sayılı kanunun 6’ncı maddesine ilişkin uygulamaların düzenlenmesine yönelik diğer hususları kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3- Bu yönetmenlik, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun 50/b maddesi gereğince düzenlenmiştir.Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmenlikte geçen,Kanun: 3568 Sayılı Serbest Muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik kanunu ’nu

Birlik: Türkiye serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik odalar birliği,

Odalar: serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik odalarını,Temel Eğitim ve staj Merkezi (Tesmer): Eğitim staj programlarının hazırlanması ve denetlenmesi ile görevli BİRLİK bünyesinde oluşturulan merkezi,Yeminli Mali Müşavir: Kanunun 2/b maddesi ile 12. maddesinde belirtilen işleri yapan ve 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 9 uncu maddesindeki özel şartları taşıyan meslek mensubarını,Serbest Muhasebeci Mali Müşavir: Kanunun 2/a maddesinde belirtilen işleri yapan ve 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/a maddesindeki özel şartları taşıyan meslek mensupları,

Serbest Muhasebeci: Kanunun 2/A-a maddelerinde belirtilen işleri yapan ve 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/b maddesindeki özel şartları taşıyan meslek mensuplarını,

Meslek Mensubu: Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ile serbest muhasebeciler,

Aday Meslek mensubu: Kanunun ön gördüğü şartları taşıyan ve serbest muhasebeci mali müşavirlik veya serbest muhasebecilik mesleğini ifa için mesleğe hazırlayıcı temel bilgileri edinmek üzere bir meslek mensubu yanında veya denetim ve gözetiminde mesleki çalışma yapan kimse,Staja Başlama Değerlendirmesi: Odalarca kurulan komisyonlarca değerlendirmeleri,Staj Ara Dönem Değerlendirmeleri: TESMER tarafından yapılan ve bu Yönetmenliğin 26.maddesinde belirtilen A ve B grubu staj ara değerlendirmeleri,Staj Bitirme Değerlendirmesi: TESMER tarafından yapılan C grubu staj bitirme değerlendirmeleri, ifade eder.

İKİNCİ  BÖLÜM    Staja ilişkin Esaslar

İlkeler

Madde 5- Aday meslek mensuplarını stajıyla ilgili ilkeler aşağıda belirtilmiştir:

Stajın amacı, mesleki disiplin, bilgi, deneyin ve yeterliğe sahip meslek ve mensubu yetiştirmektedir.

Aday meslek mensuplarının kendilerini yetiştirmelerini imkan sağlayacak ve yanında veya gözetim ve denetimde staj yapılacak meslek mensubunu mesleki faaliyetlerini aksatmayacak bir staj uygulanması esastır.

Stajın tamanlana bilinmesi için aday meslek mensubunun ara dönem ve staj bitirme değerlendirmeleri ile yanında staj yapılan meslek mensubunun tezkiyesinin olumlu olması gerekir.

Stajda; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Serbest muhasebeciler için ayrı düzenlenir ve yürütülür.
Staj TESMER tarafından hazırlanan program çevresinde fiilen tamamlanır.

Stajın Hedefleri

Madde 6-Stajın hedefleri:

Mesleğin gerektirdiği ahlaki nitelikler ve meslek bilincini yetiştirmek,
İlgili mevzuatı ve uygulamayı doğru ve etkili bir biçimde öğretmek ve mesleki bilgileri geliştirmek,
Yabancı dil ve bilgisayar eğitimine imkan sağlamak,
Meslekte standartlaşmayı temin etmektir.

Aday Meslek Mensubu Olma Şartları

Madde 7- Serbest muhasebeci mali Müşavirlik ve serbest muhasebecilik stajına başlamak için kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar haiz, staja başlama değerlendirmesinden en az 60 puan almış olmak ve birlik tarafından belirtilen staj giderlerini yatırmak olmak gerekir.

Staj Süresi

Madde 8- Serbest muhasebeci mali Müşavirlik adayları için staj süresi 2 yıldır. Serbest muhasebeci adayları için staj süresi ise ön lisans seviyesinde mezun olanlar için 4 yıl, Ticaret ile Maliye Lisesi Mezunları için 6 yıldır.

Mücbir sebepler,stajın fiilen yapılmasını engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk hali ile yangın, yer sarsıntısı, su basması gibi afetler ve kişinin iradesi dışında meydena gelen gaygubetler gibi hallerde. Ancak, mücbir nedenlerden dolayı eksik kala staj süresi oda yönetim kurulu kararı ile tamamlatılır.Stajdan sayılan süreler

Madde 9- Kanunun 6.maddesinde belirtilen süreler staj süresinden sayılır ve süre bu kadar kısalır.

Buna göre;

Kanunlar uyarınca vergi inceleme yetkisine sahip olanların bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetlerinden geçen süreleri staj süresinden sayılır. Bu kapsamda Maliye Müfettişlerinin, Hesap uzmanlarının , Gelirler kontrollerinin ,Bankalar yeminli Murakıplarının ve bunların yardımcılarının veya stajyerlerin ,İl defterdarlarının vergi dairesi Müdürlerinin, vergi denetmenlerinin, Bağımsız vergi Dairesi bulunmayan ilçelerde Mal müdürlüklerinin, kamu hizmetlerinde geçen süreleri kurumlarınca hizmet cetveli ile belgelendirilmek kaydıyla dikkate alınır.
Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisi haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinde veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerinde geçen süreleri staj süresinden sayılır. Kamu kuruluşlarının muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisi haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinde veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmet sürelerini kurumlarından alacakları hizmet cetveli, imza sirküleri ve ayrı ile belgelendirilirler. Bilanço esasında defter tutan özel kuruluların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisi haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinde veya mali denetiminden sorumlu bulunanlar ise çalıştıkları müessese bu şartlarda sorumlu olarak yeterli süreyi kapsayacak şekilde çalıştıklarını Ticaret Sicili Gazetesi, imza sirküleri, SSK, işe giriş bildirgesi ve 4 aylık dönem bordrosu ile mali denetimden sorumlu olduğuna ilişkin belge ile belgelendirilirler.
Hukuk, İktisat, Maliye, işletme, Muhasebe, Bankacılık, Kamu Yönetimi ve Siyasal Bilgiler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokulların bu alanlarda öğretim üyesi veya görevlisi olarak çalışanların çalışma süreleri staj sürelerinden sayılır.bu hizmetler ilgili kurumlardan alınacak belgelerle tevsik edilir.
Resmi tatil ve izinlerle Birlik ve TESMER ‘ce yapılan eğitim veya değerlendirmelerde geçen süreler stajdan sayılır. Ayrıca yabancı dil, bilgisayar kursları ile lisans üstü ve doktora eğitiminde geçen süreler aşağıdaki şartlarla staj sayılır.

Staj Programı
Madde 10- Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Serbest Muhasebeci adayların staj konuları çalışma programları ve staja ilişkin “Zorunlu Eğitim Programları” Tesmer tarafından standart olarak hazırlanır.

Tesmer Şubeleri ve odaları staj konuları, çalışma programlarıca Zorunlu eğitim programlarını mensuplarına duyurur ve uygulamasını denetler.

Zorunlu Eğitim Programları; teorik ve uygulamalı olarak her staj yılı hazırlanır ve uygulanır.

ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM Staja İlgili İşlemler

Başvurma

Madde 11- Aday meslek mensupları staj yapacakları ilin ya da bölgenin meslek odasına başvuruda bulunurlar. Başvuru dilekçesine aşağıdaki bilgi v belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

kanunun aradığı şartlara uygunluğu gösteriri birlik tarafından belirlenen belgeler.

Adayın kanunun belirlenen 4 üncü maddesinde belirtilen suçları işlemediğine dair savcılıktan alınacak adli sicil belgesi,

Yanında staj yapacağı meslek mensubunun muvafakat yazısı veya meslek mensubunun ilgili odaca belirlenmesine ilişkin yazılı talebi,

Aday hakkında bilgi alınacak iki kişinin adresi
Staj giderlerinin ödendiğini gösteren belge

Her başvuru için ilgili odaca bir dosya açılır ve aday meslek mensubunun tüm staj süresince yapılacak işlemlerine ait belge ve yazışmaları bu dosyada saklanır. İlgili oda staja başlayanlar için aday meslek mensubu kütüğü tutar. Aday meslek mensubu kütüğü; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Serbest Muhasebeciler için ayrı ayrı düzenlenir. Meslek mensubu olanların bu kayıtları kapatılır ve meslek kütüğüne kaydı yapılır.

Staj başvuruları; Nisan, Ağustos ve aralık aylarında yapılır.

Aday Meslek Mensuplarının İlanı

Madde 12- Staja başlama değerlendirmelerine katılacaklar, başvuru tarihinden itibaren 2 ay içinde staja başlama hakkına edenler ise başlama değerlendirmelerinden itibaren 1 ay içinde ilan edilir.

İtiraz

Madde 13- Aday Meslek Mensubu; aleyhine verilmiş oda kararının tebliğ tarihinden itibarinden 15 gün içinde birliğe itiraz edebilir.

İtiraz içinde 30 gün içinde birliğin vereceği karar kesindir.Başvuruların İncelenmesi

Madde 14- İlgili oda Yönetim Kurulu adayın gerekli nitelikleri taşıyıp taşımadığını ve meslekle bağdaşmayan işlerle uğraşıp araştırarak bir rapor düzenlemek üzere Yönetim Kurulu üyelerinden birini görevlendirilir.

Ancak aday başvuru sayısı bir yılda bini aşan odalarda bu araştırma meslek mensublarından oluşan 5 kişilik inceleme komisyonu tarafından yapılır. Bu komisyon üyelerine çalışmaları karşılığı ödenecek ücret Yönetim kurulunca belirlenir. İlgili Oda Yönetim Kurulu başvuruları 2 ay içinde inceler ve varsa eksiklikler tamamlatır.Yanında Staj Yapılacak Meslek Mensupları

Madde 15-

Serbest muhasebeci adayları stajlarını Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Serbest Muhasebecinin yanında ve /veya onların denetiminde ve gözetiminde yapılır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir adayları ise stajlarını Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Serbest Muhasebecinin yanında ve /veya onların denetiminde ve gözetiminde yapılır.

Stajın Yapılması ve Yönetimi

Madde 16- Stajın her yılın Mayıs, Eylül ve ocak aylarında başlanır. Staj kesintisiz yapılır. Yapılan denetlemelerde 1 yılda 3 defa mücbir sebep olmaksızın staj mahallinde bulunmayanların stajı iptal edilir.

Staja Devam Zorunluluğu

Madde 17- Staja devam zorunludur. Staj süresi hiçbir şekilde kısıtlanamaz. Aday meslek mensubu yanında veya gözetim ve denetiminde staj yaptığı meslek mensubunun gösterdiği işleri yapmaya mecburdur.

Staj programına uyulmadığı ya da yanında veya gözetim ve denetiminde staj yaptığı meslek mensubunun uygun olmayan davranışlarda bulunduğu kanaatine varan aday meslek mensubu kendiliğinden stajı kesemez. Aday bu durumu , bir dilekçe ile oda yönetim kuruluna tedbir alınmasını isteyebilir.

Yanında veya gözetim ve denetiminde staj yaptığı meslek mensubunun ölümü, işi terki, disiplin ya da ceza uygularsı dolaysıyla meslekten ayrılması durumunda kalan staj süresinin yanında geçirileceği meslek mensubunu ilgili Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler adası belirler.Temel Eğitim ve Staj Merkezi

Madde 18- Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler odaları birliği staj programlarının hazırlanması uygulanması ve denetlenmesi ile görevli bir “Temel Eğitim ve Staj Merkezi “ kurar. Bu merkez; staj programlarının her yıl yenilenmesine stajların düzenli ve disiplinli yapılmasına ve stajların denetlenmesine yönelik tedbirleri hazırlık ve odalara bildirilir.

Odalar , bu merkezin taleplerine uygun staj uygulamalarının yapılmasını sağlamakla yükümlüdürler.

Temel Eğitim ve Staj Merkezi aday meslek mensupları mesleki yayınlarda yararlanabilmesi için gerekli tedbirleri alır.

Temel Eğitim ve Staj Merkezi ; Birlik Yönetim kurulunca meslek mensupları arasından seçilen 5 üye tarafından yönetilir.

TESMER Yönetim Kurulunca gerekli görülen ilkelerde Temel Eğitim ve staj Merkezleri Şubesi açılır. Temel Eğitim ve staj Merkezleri Şubelerinin Çalışma usul ve çalışma esasına ilişkin yönerge TESMER yönetim kurulunca yürürlüğe konur.TESMER stajyerlerle ilgili staj kütüğünü oluşturur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Aday Meslek Mensupları ile İlgili İşlemler

Staja Başlama

Madde 19- Staja başlama değerlendirmesini başaran adaylar meslek mensubunun hangi meslek mensubunun yanında veya gözetiminde staja başlayacağını Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler odasına ilan edilir ve yanında staj yapılan meslek mensubuna bildirilir.

Aday meslek mensubuna ilgili staj döneminin ilk 15 gün içerisinde stajına başlamak zorundadır. Yanında meslek mensubu; durumu bir yazıyla ilgili odaya bildirir ve bu yazı aday mensubunun dosyasında saklanır.

Aday meslek mensubunun herhangi bir nedenle başka bir oda faaliyet alnına nakli halinde kalan süre içinde staja başlama ile ilgili hükümler uygulanır.İzin Durumu

Madde 20- Aday meslek mensubuna 1475 sayılı iş kanununa göre izin kullandırılır. Staj değerlendirmeleri ve odalar arasında nakil için ayrıca yedişer gün izin verilir.

Disiplin

Madde 21- Kanunun ve ilgili yönetmenin meslek mensupları hakkında düzenlenmiş olduğu disiplin esasları aday mensuplarına da uygulanılır.

Özlük Hakları

Madde 22- aday meslek mensupları staja illerindeki TESMER Şubeleri bünyesinde başlar.

Aday meslek mensubuna staj süresince yönetmenliğin 15’nci maddesinde belirtilen meslek mensubu tarafından ücret ödenir.

Aday meslek mensubu ile TESMER tarafından yapılacak sözleşme gereği aday meslek mensubu sigorta primleri TESMER tarafından ödenir. Meslek mensubu söz konusu sigorta primlerini ilgili ayın10’una kadar TESMER’e ödemek zorundadır.

Meslek mensubunca primi ödenmeyen meslek mensubunun staj yeri değiştirilir. Bu maddeye ilişkin uygulama TESMER Merkez Yönetim Kurulunca onaylanacak stajyer sözleşmesi ile düzenlenir.

Aday meslek mensuplarının TESMER tarafından düzenlenen eğitim programlarına katılmaları durumunda giderleri kendileri tarafından karşılanılır.

Bağdaşmayan İşler

Madde 23- Kanunda belirtilen meslek ve meslek onuru ile bağdaşmayacak işler; aday meslek mensupları için de geçerlidir. Ayrıca; aday meslek mensupları yanında staj yaptıkları kişilerin dışındaki meslek mensupları nam ve hesabın çalışamazlar; kendi nam ve hesaplarına da, meslek mensuplarının yapabilecekleri işleri yapamazlar.

Staj Sırasında ilişik Kesme

Madde 24- Aşağıdaki hallerde; aday meslek mensuplarının stajı tamamlamasına izin verilmez ve Oda Yönetim Kurulu kararı ile meslekle ilişkileri kesilir.

Bu yönetmenliğin 7.maddesindeki şartları taşımadıkları sonradan anlaşılanlar,
Yönetmenliğin 10’uncu maddesindeki eğitim programlarına katılmayanlar,
Yönetmenliğin 11’nci maddesine göre verilen belgeleri doğru olmayanlar ve bu belgelerinde tahrifat yapıldığı anlaşılanlar,
Yönetmenliğin 16’nci maddesine göre stajı iptal edilmiş olanlar
Yönetmenliğin 22’nci maddesinde belirtilen sözleşme hükümlerine aykırı davrananlar,
Yönetmenliğin 23’ncü maddesine aykırı davranıldığı tesbit edilenler.
Yönetmenliğin 26’nci maddesindeki şartları sağlamayanlar.

Oda Yönetim Kurumlarının bu konulardaki kararları7 gün içinde aday meslek mensubuna ve yanında son olarak staj yapılan meslek mensubuna tebliğ edilir. Bu kararlara tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Birlik nezdinde itiraz edilebilir. Birliğin 60 gün içinde vereceği karar kesindir.Staj sonunda ilişik Kesme

Madde 25- Staj bitirme değerlendirmesinden başarılı olamayan aday meslek mensubu ile yanında staj yaptığı meslek mensubuna oda yönetim kurulu tarafından 7 gün içinde ilgilinin adaylıkla ilişkisinin kesildiğini yazılı olarak bildirilir.

Kalıcı Bağlantı Yorum (yok) Yorum yaz!

MUHASEBE BELGELERİ

21/3/2007 · Kategori: MUHASEBE

Muhasebenin temel kavramlarından birisi tarafsızlık ve belgelendirme kavramı olup bu kavram, muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş objektif belgelere dayandırılması ve muhasebe kayıtlarına esas alınacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsız ve ön yargısız davranılmasını gerektirir.

Bu kavram çerçevesinde muhasebe belgesi veya kısaca belge; gerçekleşen bir işlemi kişi, yer, zaman, nitelik ve nicelik gibi açılardan saptayan, tanıtlayan ve kanıtlayan yazılı bir nesne olarak tanımlanabilir.

Muhasebede yapılan her kayıt yazılı bir belgeye dayanmak zorundadır. Çünkü, belgenin olmadığı yerde muhasebe son bulur. Belge, hesaplara yapılan kayıtlar arasında organik bağlantıyı sağlar. Onun içindir ki, belge muhasebenin temel taşıdır.

İşletmedeki mali karakterli olayların iş akışları doğal ve yapay belgelerle sağlanır. Doğal belgeler kanun hükümleriyle, yapay belgeler ise, genellikle isteğe bağlı olarak düzenlenirler.dışarıdan işletmeye ve işletmeden dışarıya olan iş akışları doğal belgelerle, işletme içinde oluşan olaylar ise, yapay belgeler ile sağlanır. Doğal belgelerde bulunması gereken hususlar ilgili kanunlarda belirtilmiştir. Belirtilen hususlara uyulmaması halinde belgenin doğal niteliği kaybolur. Doğal belgeler karşılıklı ilişkiler dolayısıyla düzenlendiklerinden en az iki suret olarak düzenlenmelidirler. Çünkü, bu belgeler her iki tarafça da kaydedilmektedir.

Muhasebe defterlerine yapılan her kaydın mutlaka, işlemin gerçek durumunu yansıtan, usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve işletme ile ilgili tüm finansal bilgi kullanıcılarına karşı ispat edici özelliği olan objektif bir belgeye dayandırılması gerekir. Ülkemizde muhasebe belgeleri ve bu belgelerin düzenlenme koşul ve esasları başta vergi kanunları olmak üzere. Türk Ticaret Kanunu ve sermaye piyasası mevzuatında ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu yasal düzenlemeler kapsamında, işletmelerin düzenlemek zorunda oldukları belli başlı muhasebe belgelerini açıklamadan önce aşağıda belge türleri ve belgeleme ilkeleri açıklanmıştır.

B)Belge türleri

Muhasebe işlemlerinin dayanağı olan belgeleri şu şekilde ayırıma tabi tutmak mümkündür:

Ba) Oluşumuna göre muhasebe belgeleri

Bb) İşletmedeki değişik işlevlerine göre muhasebe belgeleri

Bc) Çeşitli yasalara göre düzenlenen muhasebe belgeleri

Ba) Oluşumuna göre muhasebe belgeleri

Belgeler oluşumlarına göre; doğal belgeler ve yapay belgeler olmak üzere ikiye ayrılır

1)Doğal muhasebe belgeleri: Ticari işlemler sonucunda kendiliğinden oluşan muhasebe belgelerine doğal belgeler denilmektedir. İşletmede kullanılan belgelerin büyük bir bölümünü doğal belgeler oluşturmaktadır. Doğal belgelerin türleri de çoktur. Bu nedenle doğal belgeleri düzenlendikleri işlemlere göre aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz:

Alışlara ait belgeler: Mal ve hizmet satın alınması ile ilgili belgelerdir. Bu belgelerin başında fatura gelir. Ancak, bazı durmlarda örneğin müstahsilden satın alınan mallar için fatura alınması mümkün olmayabilir. Bu tür mal alımları için fatura yerine geçen bir belge türü olan müstahsil makbuzu düzenlenir.

Satışlara ait belgeler: Mal ve hizmet satışlarını belgelendirmek için düzenlenen belgelerdir. Bu belgelerin de başında fatura gelmektedir. Satış faturası genellikle toptan satışlar için düzenlenmektedir. İşletmede gerçekleşen perakende satışlar için fatura yerine geçen perakende satış vesikaları düzenlenir.

Giderlere ait belgeler: Elektrik, su, telefon, seyahat, ücret gibi giderler yapıldıkça alınan belgelerdir. Bu belgelerin de başında fatura gelmektedir. Ancak, avukat, mali müşavir gibi serbest meslek erbabına yaptırılan işler için bunlara yapılan ödemeler sırasında alınan serbest meslek makbuzu da bir gider belgesidir. Ayrıca, hamala, gündelikçi gibi belge düzenlemesi mümkün olmayan kişilere yaptırılan işler için işletme tarafından düzenlenen gider pusulası diğer bir gider belgesidir. Bunların dışında, mükelleflerin işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek üzere satın aldıkları kanuni haddi aşmayan mal ve hizmet alımları için düzenlenen perakende satış fişi veya yazar kasa fişleri de gider belgesi olarak kabul edilmektedir.

Tahsil ve ödeme belgeleri: Kayıtlarda yer alan bir alacağın para veya para yerine geçen araçlarla tahsil edilmesi veya bir borcun yine para veya para yerine geçen araçlarla ödenmesi için düzenlenen belgelerdir. İşletme alacağını karşı taraftan; nakit veya çek olarak tahsil ederken kasa tahsil makbuzu düzenler; alacağına karşılık senet almış ise senet giriş bordrosu düzenler. Defter tutan tüccarlar arasında, bir taraf için tahsil makbuzu karşı taraf için ödeme makbuzudur. Ancak bazı durumlarda parayı veya çeki tahsil eden tarafın defter tutmaması nedeniyle tahsil makbuzu düzenlemesi mümkün değildir. Bu gibi hallerde tüccarın borçları için ödeme yaparken nakit veya çek ile yaptığı ödemeler için kasa ödeme makbuzu düzenleyerek, ödemeyi yaptığı tarafa imzalatıp muhafaza etmesi gerekir. Ödemenin senet ile yapılması halinde senet çıkış bordrosu düzenlenir.

Mahsup belgeleri: Hesaba geçirme belgeleri olarak da adlandırılan bu belgeler, para ve para yerine geçen ödeme araçları tarafından kullanılmaktadır. Örneğin , bir bankanın bir işletmeyi neden belirterek borçlandırılması halinde bu işlem için bir borç dekontu düzenlenir. Diğer yandan, bankanın işletmeyi yine bir neden belirterek alacaklandırması halinde bu kez alacak dekontu düzenlenir.

Diğer doğal belgeler: Bu tür belgeler yukarıda sayılan gruplarda yer almayan belgelerdir. Bu belgelere şu örnekler verilebilir: vergi daireleri, sosyal sigortalar, ticaret ve sanayi odaları, PTT ve diğer resmi dairelere yapılan ödemeler sonucu alınan makbuz ve belgeler, takdir komisyonu kararları, mahkeme kararları, muhabere evrakı, sözleşmeler, taahhüt ve kefalet yazıları vb...

2)Yapay muhasebe belgeleri: Doğal belge düzenlenmesi zorunlu olmayan işlemler için işletme içinde düzenlenen, muhasebe kaydına esas alınan belgelerdir. Yapay belgeler, doğal belgelere göre türce ve sayıca daha azdır. Çünkü kural olarak, doğal belgesi olmayan işlemler için yapay belge düzenlenir. Yapay belgeleri düzenlendikleri işlemleri esas alarak aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz.

Giderlere ilişkin yapay belgeler: Bazı giderler için belge alınması çok zor veya imkansızsız olabilir. İşte ilgili dolmuş ücreti, vapur ücreti, tren ücreti gibi giderler bunlara örnek olarak verilebilir. Ancak yine de bu gibi hallerde, gideri yapan kişi, bunların açıklamalı bir listesini yaparak imzalar. Bu belgeye gider listesi adı verilmektedir. Bu gider listesi, giderlere ilişkin bir yapay belgedir. Giderlere ilişkin diğer bir yapay belge türü de, işte ilgili olmak şartıyla verilen harcırahlar (yolculuklar) için düzenlenen harcırah beyannamesidir.

Envanterle ilgili yapay belgeler: Dönem sonu envanter çalışmalarına dayanak olmak üzere düzenlenen belgelerdir. Bu tür belgelere şu örnekleri verebiliriz: Mal sayım cetvelleri, amortisman hesaplama tabloları, yeniden değerleme tabloları, gelecek yıllara ve aylara ait giderlerin hesaplama çalışmaları, gelecek yıllara ve aylara ait gelirlerin hesaplama çalışmaları, gider ve gelir tahakkuklarını hesaplama çalışmaları vb...

Maliyet muhasebesi belgeleri: İşletmede gerçekleşen her türlü stok hareketlerini izlemek için düzenlenen belgeler, birer yapay belgedir. Bu belgelere şu örnekleri verebiliriz: Hammadde ve malzeme istek fişi, hammadde ve malzeme teslim alma fişi, depodan üretime hammadde ve malzeme çıkış fişi, üretim raporları, ambar fişi, hammadde ve malzeme fişi vb...

Bb) İşletmedeki değişik işlevlerine göre muhasebe belgeleri

İşletmedeki işlevlerine göre muhasebe belgeleri dört gruba ayrılmaktadır

1) Alışlara ait belgeler: Alış faturaları, perakende satış belgeleri gibi,

2) Satışlara ait belgeler: Satış faturaları, perakende satış belgeleri gibi,

3) Giderlere ait belgeler: Serbest meslek makbuzları, gider pusulası, ücret bordrosu gibi,

4) Genel nitelikli belgeler: Ticari mektuplar, kira kontraltoları, banka hesap özetleri gibi

Bc) Çeşitli yasalara göre düzenlenen muhasebe belgeleri

Ülkemiz uygulamasında ispat edici muhasebe belgelerinin önemli bir bölümü Vergi Usul Kanununda , Türk Ticaret Kanununda ve sermaye piyasası kanunu çerçevesinde çıkarılan sermaye piyasası kurulu tebliğlerinde düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu kanunlar çerçevesinde düzenlenen başlıca muhasebe belgeleri şunlardır:

1) Vergi Usul Kanununda düzenlenen belgeler: Fatura, sevk irsaliyesi, perakende satış belgeleri, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, ücret bordrosu, yolcu listeleri, günlük müşteri listeleri, muhabere evrakı ve diğer belgeler.

2) Türk Ticaret Kanununda düzenlenen belgeler: Poliçe, bono, çek, hisse senedi, tahvil, emtia senetleri, ordino, konşimento, manifesto, hamule senedi, taşıma senedi.

3) Sermaye piyasası mevzuatında düzenlenen belgeler: Sermaye piyasası mevzuatında, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde düzenlenen tüm belgeler ispat edici belgeler olarak aynen kabul edilmiş ancak kamuyu aydınlatma ilkesi çerçevesinde sermaye piyasası faaliyetlerinin özelliği gereği hisse senetleri,tahviller gibi belgeler yeniden düzenlenmiş, bunların yanında aracı kurumlar ve diğer bazı sermaye piyasası yardımcı kurumları için bu kurumlara özgü işlem ve kayıtlarda geçerli olacak yeni bazı belgeler oluşturulmuştur. Bu belgelerden özellikle aracı kurumların düzenleyecekleri bazı belgeler şunlardır: menkul kıymet hareket listesi, menkul kıymet dökümü, işlem sonuç formu, emanet giriş fişi, emanet çıkış fişi, menkul kıymet bordrosu, seans takip formu, işlem dağıtım listesi, emir takip formu, kredili işlem-açığa satış ve ödünç işlemleri izleme formları, repo işlem dekontları, aracılık sözleşmeleri.

C) Belgeleme ilkeleri

Güvenilir bir muhasebe kaydının yapılması bakımından bu konudaki literatürde ve uygulamada aşağıda belirtilen bazı ilkeler benimsenmiştir.

1) Her kayıt bir belgeye dayandırılmalıdır.

2) Karışıklığı ve mükerrerliği önlemek için bir kaydın dayandığı belge kesin olarak belirlenmelidir.

3) Belgeler üzerinde yazılı bilgiler okunmaz hale getirilmemeli, gerekli düzeltme parafe edilerek gösterilmelidir.

4) Muhasebe kaydından sonra belge üzerine işaret konularak belgenin kayda geçmemesi ve

mükerrer olarak kayda geçmesi önlenmelidir.

5) Aynı işlemin fazla olması halinde toplu bir belge düzenlenerek rasyonel çalışma düzeni

sağlanmalıdır.

6) Belgeler ile ilgili işlemlerde kolaylık sağlanması ve hataların önlenebilmesi için belgeler

farklı renklerde bastırılmalı, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilerek, tasnifli ve kolayca erişilebilecek şekilde arşivlenmelidir.

7) Tüm belgeler düzenleyen, kontrol eden ve onaylayan yetkili kimseler tarafından imza ve

parafe edilmelidir.

2. MUHASEBEDE KULLANILAN BAŞLICA BELGELER, ÖZELLİKLERİ VE ÖRNEKLERİ

Ülkemizde muhasebe belgeleri ve bu belgelerin düzenlenme koşul ve esasları başta

vergi kanunlarında özellikle Vergi Usul Kanununda olmak üzere Türk Ticaret Kanununda ve sermaye piyasası mevzuatında ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır. Şimdi bunları inceleyelim.

A)Vergi Usul Kanununda yer alan belgeler

1) Fatura

Faturanın tanımı:

Fatura satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere, emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından düzenlenerek müşteriye verilen bir belgedir.

Faturanın şekli:

Faturada en az aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekir.

1) Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası

2) Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası

3) Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası

4) Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı

5) Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası. (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının, taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurması şarttır)

Malın, bir mükellefin birden çok iş yerleri ile şubeleri arasında taşındığı veya satılmak

üzere bir komisyoncuya veya diğer bir aracıya gönderildiği hallerde de malın gönderen tarafından sevk irsaliyesine bağlanması gereklidir. İrsaliyelerde fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere faturanın şekli ile ilgili düzenlemelere ve faturanın nizamında belirtilen düzenlemelere uyulur. İrsaliyelerde ve faturanın nizamında belirtilen düzenlemelere uyulur. İrsaliyelerde malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir.

Fatura normal olarak malın teslimi sırasında düzenlenir. Bazı hallerde teslimden bir süre sonra düzenlenmesi de mümkündür. Ancak faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç on gün içinde düzenlenmesi gerekir. Satılan malın teslim

tarihinden sonra veya teslimi sırasında düzenlenmiş olsa dahi, faturada malın teslim tarihi ve irsaliye numarası yer alacak ve ayrıca sevk irsaliyesi de düzenlenecektir.

Fatura nizamı:

Faturanın düzenlenmesinde aşağıdaki kurallara uyulur.

1) Faturalar sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir. Aynı işletmenin çeşitli şube ve kısımlarında her biri aynı numara ile başlamak üzere ayrı ayrı fatura kullanıldığı takdirde bu faturaları şube ve kısımlarına göre şube ve kısmın isimlerinin yazılması veya özel işaretle seri tefriki yapılması mecburidir.

2) Faturalar mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile doldurulur.

3) Faturalar en az bir asıl ve bir örnek olarak düzenlenir. Birden fazla örnek düzenlendiği takdirde her birine kaçıncı örnek olduğu işaret edilir.

4) Faturaların baş tarafına iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzası bulunur.

5) Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami on gün içinde düzenlenir. Bu süre içinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.

6) Fatura düzenlemek zorunda olanlar, müşterinin adı ve soyadı ile bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının doğruluğundan sorumludur. Fatura düzenleyenin istemesi halinde müşteri kimliğini ve vergi dairesi hesap numarasını gösterir belgeyi ibraz etmek zorundadır.

Ancak nihai tüketiciye satış veya işler için düzenlenecek faturalarda, müşterinin belge ibrazı ve fatura düzenleyenin sorumluluğu yoktur. Öte yandan vergiden muaf esnafın vergi dairesi ve hesap numarası bulunmayacağından sadece soyadı, adı ve adresinin doğruluğu yeterli olacaktır.

Fatura ve makbuzlardan damga vergisi mükellefiyeti kaldırılmış olduğundan bu belgelere pul yapıştırılmayacaktır.

Faturalara damga pulu yapıştırma mükellefiyeti kalktığından kaşe ve imzanın eski alışkanlıkla alta ve iste yapılması tartışılması yapılmaktadır. Fatura bedeli karşılığı yapılan ödeme için makbuz alınmadıkça fatura ödenmiş sayılmaz. Yani kaşenin faturanın altına basılarak imzalanması o faturanın kapalı olup ödendiği anlamını taşımaz.

Fatura kullanma mecburiyeti:

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:

1) Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara

2) Serbest meslek erbabına

3) Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara

4) Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere

5) Vergiden muaf esnafa

Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.

Ancak, yukarıdakiler dışında kalanların birinci ve ikinci sınıf tüccarlardan veya defter tutmak zorunda olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 560 YTL yi geçmesi veya bedeli 560 YTL den az olsa bile, istemeleri halinde emtiayı satan veya işi yapanın fatura vermesi gerekmektedir.

Öte yandan, 167 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu genel tebliğinde 1. ve 2. sınıf tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin yukarıda beş madde halinde sayılan kimselere sattıkları emtia veya yaptıkları işler için, satılan emtianın veya yapılan işin bedeli ne olursa olsun fatura vermelerinin emtiayı satın alan veya hizmeti yaptıran bu kimselerin de fatura istemelerinin ve almalarının zorunluluğu olduğu ve bunlar için perakende satış fişlerinin geçerli olmayacağı belirtilmiştir.

Ancak, mükelleflerin ticari faaliyetlerine ilişkin olarak iş yerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldıkları (Kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri gibi) ve bedeli fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi aşmayan diğer bir anlatımla, perakende satış fişi veya yazar kasa fişi düzenleme sınırları içinde kalan mal ve hizmet bedelleri için düzenlenen perakende satış veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi olarak kabul edilmesi maliye bakanlığınca da uygun görülmüştür.

İşletmenin tüketimi dışında satışa konu olacak mal ve hizmetlerin alımlarında ise bedeli ne olursa olsun fatura düzenlenmesi ve defterlere faturalara dayanılarak kayıt yaptırırı lması gerekmektedir.

Fatura tasdiki:

Maliye bakanlığı fatura, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu gider pusulası, perakende satış vesikaları (perakende satış fişleri, makineli kasaların kayıt ruloları, giriş ve yolcu taşıma biletleri), sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi ve günlük müşteri listeleri için 01.01.1985 tarihinden itibaren tasdik zorunluluğu koymuştur. Ayrıca 01.03.1985’ten itibaren fatura ve sayılan diğer belgelerin anlaşmalı matbaalarda bastırılabileceği esası getirilmiştir. Bu takdirde, tasdike gerek yoktur. Ancak, anlaşmalı matbaalara bastırılmayan faturalar için, tasdik mecburiyeti devam etmektedir.

V.U.K nun mükerrer 257.md. 24.06.1994 gün ve 4008 sayılı yasanın 7. maddesi ile eklenen üçüncü fıkra hükmüne göre, Maliye bakanlığı belge tasdik işlemini noterlere, kanunla kurulmuş mesleki kuruluşlara ve diğer mercilere yaptırabilecektir.

2) Sevk irsaliyesi

Fatura bulunsun veya bulunmasın mal harekatının mutlaka sevk irsaliyesine bağlanması mecburiyeti getirilmiştir.

Satılan malın teslim tarihinden sonra veya teslimi anında düzenlenmiş olsa dahi faturada malın teslim tarihi ve irsaliye numarası yer alacak ve ayrıca sevk irsaliyesi de düzenlenecektir.

Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının, taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.

Malın bir mükellefin birden çok iş yerleri ve şubeleri arasında taşındığı veya satılmak üzere bir komisyoncu veya diğer bir aracıya gönderildiği hallerde de malı gönderen tarafından sevk irsaliyesine bağlanması gereklidir.

Sevk irsaliyelerinde, fiyat ve bedel hariç olmak üzere faturadaki bilgiler bulunur. İrsaliyelerde malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir.

Ancak nihai tüketicilerin tüketim amacıyla perakende olarak satın aldıkları malları kendilerinin taşıması veya taşıttırması halinde bu mallara aldıkları malları kendilerinin taşıması veya taşıttırması halinde bu mallara ait fatura veya perakende satış fişinin bulunması şartıyla sevk irsaliyesi aranmayacaktır.

Aynı müessesenin muhtelif şube veya kısımlarından her biri.ayrı ayrı irsaliye kullandığı takdirde bu irsaliyelere şube veya kısımlarına göre şube veya kısmın, isimlerinin yazılması veya özel işaretlerle seri tefriki yapılması zorunludur.

İrsaliyelerin tükenmez kalemle, daktilo ile veya bilgisayarla doldurularak en az bir asıl iki örnek olarak düzenlenecek ve örneklere kaçıncı örnek olduğunun matbu olarak işaret edilmesi gerekir. İşaretleme 1.,2.,3., gibi rakam verilerek veya A,B,C, gibi harflendirilerek yapılabilir.

Bu uygulama 01.01.1991 den itibaren başlamıştır

En az üç nüsha olarak düzenlenecek sevk irsaliyesinin iki nüshası mutlaka emtiayı taşıyan taşıtta bulundurulacaktır. Yoklama ve denetimlerde iki nüshası da ibraz edilecek, yoklama veya denetim elemanı bir nüshasına adını, soyadını ve unvanını yazarak mühürledikten sonra ilgiliye verecek, diğeri ise Maliye bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü vergi istihbarat şubesinde defterdarlıkça gönderilecektir.

En az üç nüsha olarak düzenlenmeyen sevk irsaliyesi hiç düzenlenmemiş sayılacaktır.

İrsaliyelerde gönderilen malın nevi ve miktarı ile satıcının veya malı sevk edenin; adı, soyadı, varsa ticaret unvanı, adresi bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarasının (mükellefin diğer işyerine veya satılmak üzere bir alıcıya gönderildiği hallerde malın kime ve nereye gönderildiğinin) bulunması ve bunların satıcı tarafından imzalanması icap etmektedir.

Öte yandan, alım-satımın çeşitli şekillerine göre irsaliye ile ilgili olarak yapılacak işlemler aşağıda ayrı ayrı açıklanmıştır:

a) Alıcıların kimler olacağı ve ne miktarda mal alacakları belli olmayan ve alıcılara

iş yerlerinde teslim edilmek üzere, satıcı tarafından kendi nakil vasıtası ile mal gönderilmesi halinde; nakil vasıtasına yüklenen tüm mallar için tek bir sevk irsaliyesi düzenlenmesi ve düzenlenen sevk irsaliyesinin müşterinin adı ve adresi bölümüne muhtelif müşteriler ibaresi ile nakil vasıtasının plaka numarası ve sürücünün veya araçta bulunan yetkili kimsenin adının yazılması mümkündür. Bu tür sevk irsaliyesi ile alıcılara gönderilen ve alıcının talep ettiği miktarda teslim edilen malların faturaları malın teslimi anında düzenlenecek ve bu faturalara sevk irsaliyesinin numarası kayıt edilecektir. Ayrıca, her satış için sevk irsaliyesi düzenlenmeyecek, ancak, faturaya işyerinde teslim edildiğine ilişkin şerh verilecektir.

Bu şekilde düzenlenmiş sevk irsaliyesi ile sevk edilen mallar için on günlük süre beklenilmeksizin faturanın malın teslimi anında düzenlenmesi zorunludur. Perakende satışlarda ise perakende satış fişinin malın teslimi anında düzenlenmesi esastır.

Bir işyeri ve deposu bulunmadan pazar takibi veya köy-köy kendi namına taşıtıyla emtia satan kimselerin yukarıda belirtildiği şekilde sevk irsaliyesi düzenlemeleri ve taşıtlarında bulundurmaları, malın teslimi anında ise fatura veya perakende satış fişi düzenlemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan, faturanın malın teslimi anında düzenlenmesi şartıyla önceden tek bir sevk irsaliyesi düzenlenebilmesi imkanı tanınan mükelleflerin, faturayı anında düzenlemeyip daha sonra on günlük süre içinde düzenlemek istemeleri halinde, belirtilen kolaylıktan yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. Bu takdirde genel esaslara göre malın sevki anında her alıcı için ayrı birer sevk irsaliyesi düzenlenmesi gerekmektedir.

b) Mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin olarak işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek

amacıyla satın aldıkları (Kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri, yemek, ekmek gibi) ufak hacimli ve değeri 560 YTL yi aşmayan malları taşımaları veya taşıttırmaları halinde bu mallara ait faturanın taşıma esnasında taşıtta bulundurulması ve faturanın üzerine “Bu mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmemiştir” şerhinin verilmesi şartıyla ayrıca sevk irsaliyesi aranmayacaktır.

c) Satılan mallara ilişkin faturaların malın tesliminden önce düzenlendiği ve malın

daha sonra sevk edildiği durumlarda, faturayı düzenleyenler faturada malın daha sonra sevk edileceğini belirteceklerdir. Faturada bulunması gereken malın teslim tarihi ve irsaliye numarası ise malın tesliminden sonra alıcı ve satıcı kendilerinde kalan sevk irsaliyesinden faydalanarak faturaya şerh verecekler, fatura ve sevk irsaliyesi arasındaki uyumu sağlayacaklardır.

d) Bazı mükelleflerin başka mükelleflere teslim edilmek üzere üçüncü şahıslara

talimat verecek mal sevk ettirmesi durumunda sevk irsaliyesi aşağıdaki örnekte açıklandığı şekilde düzenlenecektir

Örnek: Toptancı (a) müşterisi olan perakendeci (c) ye teslim edilmek üzere imalatçı (b) ye talimat vererek kendi adına mal sevkıyatı yapılmasını istemektedir. Bu örnekte (c) ye karşı ases satıcı (a) dır.(b) ise (a) ya karşı satıcı durumundadır. Ancak, malı (a) yerine (c) ye teslim etmektedir.

Buna göre malın alçıcı (c) ye teslim edilmek üzere (b) tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı durumda (b), bir nüshası kendinde kalacak ve diğer nüshası (c) ye gönderilecek şekilde sevk irsaliyesi düzenleyecek ayrıca kendinde kalan nüshasının bir fotokopisini de (a) ya gönderecektir. Sevk irsaliyesinin müşteriler bölümüne ise “(a) adını (c) ye teslim edilmek üzere” ibaresini yazacaktır.

Daha sonra, (b) tarafından (a) ya ve (a) tarafından da (c) ye düzenlenecek satış faturalarına, (b) tarafından düzenlenmiş sevk irsaliyesinin tarih ve numarası yazılmak suretiyle, malın alım-satımına ilişkin belgeler düzenlenmiş olacaktır.

e) Mükelleflerin, yarı mamul veya mamul mallarını, bazı işlemler yapılmak üzere,

diğer mükelleflere göndermeleri ve bu mükelleflerden malları geri getirmeleri durumunda götürülen ve geri getirilen mallar için gidiş ve geliş taşımaları sırasında ayrı ayrı sevk irsaliyesi düzenlemeleri zorunludur.

Malların göturülmesinde düzenlenecek sevk irsaliyelerinin müşteriler bölümüne işlemi yapacak kimsenin adı ve soyadı, varsa ticaret ünvanı, vergi dairesi ve hesap numarası ile, yapılacak işin türü (örneğin; “boyatılmak, tamir ettirilmek, parça değiştirmek üzere” şeklinde bir ibare) yazılacak, işlem gördükten sonra malın tekrar taşınmasında düzenlenecek sevk irsaliyelerinin müşteriler bölümüne ise, işlem türü ile işlemi yapana ilişkin bilgiler yazılacaktır.

Söz konusu malların işlemi yapacak mükellefler tarafındın taşınması veya taşıttırılması halinde sevk irsaliyesinin, yukarıda belirtilen esaslara göre bu kimseler tarafından düzenleneceği tabiidir.

f) Numune üzerine veya tecrübe ve muayene şartıyla satım yapılmak üzere mal

sevkıyatı yapılması halinde sevk edilen mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmesi zorunludur. Bu tür sevkıyatlarda, malı satıcı taşıyor veya alıcı tarafından düzenlenecektir. Kabule bağlı olan ve bunun için yazılı bir sözleşme bulunan bu tür satışlarda, fatura düzenlenmesindeki on günlük sürenin kabul tarihinden itibaren başlayacağı tabiidir.

g) Fatura, sevk irsaliyesi, perakende satış vesikaları (perakende satış fişi, ödeme

kaydedici cihaz satış fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti), gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzunu yalnız birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler ve serbest meslek erbabının düzenlemesi mecburi olup bunları dışında kalan ve kazançları götürü usulde tespit olunan tüccarlar ile götürü usulde vergilendirilen serbest meslek erbabı ve vergiden muaf esnaf arasındaki mal hareketi sevk irsaliyesi yönünden aşağıdaki esaslara göre belgelendirilecektir.

Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerden, götürü usulde vergilendirilen mükellefler ve vergiden muaf esnaf tarafından satın alınan malın alıcı tarafından taşınmasında sevk irsaliyesi aranmayacak, ancak fatura malın satıldığı anda satıcı tarafından düzenlenecektir. Satıcı tarafından satış anında düzenlenecek faturaya alıcı tarafından taşındığı şerhi konulacak ve taşımalar sırasında yetkililerce istenildiğinde ibraz edilecektir.

Götürü usulde vergilendirilen mükellef veya vergiden muaf esnaftan, gerçek usulde vergilendirilen mükellefler tarafından satın alınan malın alıcı tarafından taşınmasında ise sevk irsaliyesi alıcı tarafından düzenlenecektir.

Diğer taraftan, hamule senedi ve konşimentoların, taşıma ücretini ve taşıma irsaliyesinde bulunması gereken diğer bilgileri ihtiva etmesi halinde bunları taşıma irsaliyesi olarak da kabulü maliye bakanlığınca uygun görülmüştür.

3) İrsaliyeli fatura:

İsteyen mükellefler, fatura ve sevk irsaliyesini ayrı ayrı belgeler olarak değil irsaliyeli

fatura adı altında tek belge olarak düzenleyebilirler.

İrsaliyeli faturanın düzenlenmesi, mükellefin isteğine bağlıdır. Bu usulü seçen mükellefler, aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak irsaliyeli fatura düzenleyebilirler.

(1) Bu usulü seçen mükellefler, irsaliyeli fatura düzenlemelerinin yanı sıra, fatura ve sevk irsaliyesini ayrı ayrı kullanabileceklerdir.

(2) İrsaliyeli fatura uygulamasını seçen mükelleflerden mal satın alan mükelleflerin, bu malları taşımaları veya taşıttırmaları esnasında irsaliyeli fatura bulunması halinde, ayrıca sevk irsaliyesi düzenleme yükümlülükleri yoktur.

(3) İrsaliyeli fatura anlaşmalı matbaalarda fatura ölçülerinde bastırılacaktır. Ayrıca, irsaliyeli faturanın altında, ^“Bu belgenin sevk edilen malla birlikte bulunması halinde ayrıca irsaliye aranmaz” ibaresi bulunacaktır.

(4) Malı satan mükellefler, irsaliyeli faturayı en az bir asıl iki örnek olarak düzenleyeceklerdir. En az üç nüsha olarak düzenlenmeyen irsaliyeli faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.

(5) İrsaliyeli faturanın iki nüshası mutlaka malı taşıyan araçta bulundurulacak, yoklama ve denetimlerde iki nüshası da ibraz edilecektir. Denetim elemanları, kendilerine ibraz edilen irsaliyeli faturanın bir nüshasına adını, soyadını ve unvanını yazdıktan sonra tarih belirterek mühürleyip imzalayacak ve ilgiliye iade edecekler, diğer nüshasını da Maliye bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü vergi istihbarat şubesine gönderilmek üzere defterdarlıklara tevdi edeceklerdir.

(6) İrsaliyeli faturada, faturayı düzenleyenin adı, ticaret ünvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, malın nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı ile nereye ve kime gönderildiği, müşterinin adı, ticaret ünvanı, adresi varsa vergi dairesi ve hesap numarası, faturanın seri ve müteselsil sıra numarası, düzenleme tarihi ve saati ile anlaşmalı matbaaya ilişkin bilgilere yer verilecektir. Bu bilgilerin eksik olması halinde irsaliyeli fatura hiç düzenlenmemiş sayılacaktır.

(7) İşlerinin gereği irsaliyeli fatura uygulamasından yararlanmak isteyen mükellefler, irsaliyeli fatura uygulamasına geçecekleri hesap döneminden önce anlaşmalı matbaalara irsaliyeli faturayı bastırmaları gerekmektedir. İrsaliyeli fatura uygulamasından hesap dönemi itibariyle yararlanılacak, bu uygulamadan ancak hesap dönemi sonunda vazgeçilebilecektir.

4) Taşıma irsaliyesi

Taşıma irsaliyesi, ücret karşılığında eşya taşıyanlar tarafından düzenlenir. Taşımanın kara, deniz, demir veya hava yolu ile yapılması sonucu etkilemez. Bütün bu hallerde, taşıma irsaliyesi düzenlenmesi gerekir.

Kendisine ait vasıta ile kendi eşyasını taşıyanların taşıma irsaliyesi düzenlemesi gerekmez. Çünkü, taşıma irsaliyesi, mal sirkülasyonunun izlenmesi ile ilgili değil, ücret karşılığında eşya taşıyanların izlenmesi ile ilgili bir belgedir.

Taşıma, nakliye komisyoncuları ve acenteleri vasıtası ile yaptırıldığı hallerde, bunların da taşıma irsaliyesi düzenleme zorunluluğu vardır.

Taşınan eşyanın ticari veya gayri ticari nitelikte olmasının önemi yoktur. Ücret karşılığında taşınan eşya ticari mal da olsa, ev eşyası gibi ticari olmayan nitelikte de olsa taşıma irsaliyesi düzenlemesi gereklidir.

Taşıma irsaliyesinde bulunacak bilgiler şunlardır:

1) Sürücünün adı, soyadı, aracının plaka numarası

2) Taşıma irsaliyesini düzenleyenin adı, soyadı, ticaret ünvanı, vergi dairesi hesap numarası

3) Taşınacak malın, taşımayı ücret karşılığında yapacak olanca teslim alındığı tarih

4) Malın cinsi ve miktarı (malın cinsinin açıkça belli olmadığı hallerde, sadece balya, kasa, sandık gibi ambalaj nevinin kaydedilmesi ile yetinilir)

5) Malın kimin tarafından tevdi edildiği

6) Alınan taşıma ücret tutarı

Taşıma irsaliyeleri üç örnek düzenlenir. Bir örneği eşyayı taşıttırana, bir örneği eşyayı

taşıyan aracın sürücüsüne veya kaptanına verilir. Bir örneği de taşımayı yapan nezdinde saklanır. Taşıma irsaliyesinin götürü usulde vergiye tabi olanlar tarafından da düzenlenmesi zorunludur.

Öte yandan, taşıma irsaliyeleri Vergi Usul Kanunu uyarınca vergi mükellefleri tarafından kullanılan belgelerin basım ve dağıtımı hakkında yönetmelik ile tespit edilen 28*20 cm ebadı yanı sıra, 03.04.1986 tarihinden itibaren 14*20 cm ebadında da anlaşmalı matbaalara bastırılarak kullanılabilecektir.

Uygulamada nakliyat ambarlarına nakledilmek üzere getirilen malların ambara giriş tarihi ile sevk tarihleri arasında farklılık bulunduğu, ayrıca birden fazla şahsa ait bulunan malların genellikle tek bir taşıtla taşındığı, bu nedenle malın ambara giriş tarihinde taşıma irsaliyesi düzenlenmesinin fiilen mümk

Kalıcı Bağlantı Yorum (yok) Yorum yaz!

L O V E - P R İ N C E S

Menü

Son Yazılarım

Kategorilerim

Arkadaşlarım

Bağlantılarım

MUHASEBE ÖĞRENCİLERİ (AÇIKTA OKUYANLAR İÇİN )